Trong chuyến đi về An Giang lần này, tôi ghé qua một nơi mà trước đó chỉ nghe kể lại Di tích Óc Eo – Ba Thê, được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt vào năm 2012. Tới nơi rồi mới thấy, giữa núi Ba Thê và cánh đồng rộng lớn, lịch sử hiện ra rất gần, rất thật, chứ không còn là mấy dòng chữ khô khan như tôi từng nghĩ.
Cùng theo chân mình ghé Óc Eo – Ba Thê, đi một vòng cho biết thêm về nơi từng là dấu tích của một nền văn minh xưa giữa đất An Giang nhé:
Giới thiệu vài nét về Di tích Óc Eo – Ba Thê
Địa chỉ: Huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang (khu vực núi Ba Thê và cánh đồng Óc Eo).
Nhà trưng bày (Bảo tàng):
- Thời gian: Thứ Ba – Chủ Nhật (Nghỉ thứ Hai hàng tuần).
- Giờ mở cửa: Sáng (7:30 – 11:00) | Chiều (13:30 – 17:00).
Nếu bạn đi theo đoàn đông và có nhu cầu đăng ký thuyết minh viên để hiểu rõ hơn về các hiện vật và câu chuyện văn hóa Óc Eo, có thể liên hệ trực tiếp Ban Quản lý Di tích Văn hóa Óc Eo qua số điện thoại +84 296 3878 156 để được hỗ trợ.
Khi tìm hiểu trước chuyến đi và đến tận nơi, tôi mới cảm nhận rõ quy mô thật sự của Di tích Óc Eo – Ba Thê. Quần thể di tích được chia thành hai khu vực chính.
- Khu A là sườn và chân núi Ba Thê, rộng gần 144 ha, nơi còn lưu lại nhiều dấu tích kiến trúc cổ xen giữa không gian núi non.
- Khu B là cánh đồng Óc Eo, rộng hơn 289 ha, trải dài giữa đồng ruộng mênh mông. Đứng giữa không gian này, khó tin nơi đây từng là một đô thị – cảng thị sầm uất từ hàng ngàn năm trước.
Di tích Óc Eo – Ba Thê được nhà khảo cổ Louis Malleret phát hiện năm 1944, từng là trung tâm dân cư – kinh tế lớn của văn hóa Óc Eo, minh chứng cho một đô thị cổ sớm ở Đông Nam Á. Nơi đây còn lưu lại kiến trúc gạch đá, di chỉ cư trú, mộ táng, hệ thống giao thông thủy và các công trình tôn giáo cổ. Khi tận mắt chứng kiến, tôi mới cảm nhận rõ giá trị lịch sử và dấu ấn văn hóa xưa còn hiện hữu.
Cách di chuyển đến Di tích Óc Eo – Ba Thê
Đi xe khách
Từ TP.HCM, mình có thể chọn nhiều hãng xe chạy về khu vực Óc Eo – Thoại Sơn như Phương Trang, Kim Kim Mai, Huệ Nghĩa, Liên Hưng,… Các xe thường chạy về bến xe Óc Eo hoặc trung chuyển khu vực Thoại Sơn.
Xuống bến xe Óc Eo, sau đó bắt taxi/xe ôm hoặc xe trung chuyển vào Di tích Óc Eo – Ba Thê trong vài phút. Đi xe khách vừa khỏe, vừa phù hợp nếu đi nhóm đông hay không muốn tự lái đường dài.
Đi xe máy hoặc ô tô cá nhân
Tôi xuất phát từ TP.HCM, chạy theo Quốc lộ 1A về hướng Long Xuyên, sau đó rẽ đi Thoại Sơn – Óc Eo. Chỉ cần mở Google Maps và gõ :”Di tích Óc Eo – Ba Thê” rồi chạy theo là tới nơi. Đường đi khá dễ, chủ yếu là đường lớn, bảng chỉ dẫn rõ ràng, càng vào gần khu vực núi Ba Thê là đã thấy không gian mở ra rất thoáng.
Tổng thời gian di chuyển: khoảng 4-5 tiếng
Những dấu tích còn sót lại của nền văn hóa Óc Eo xưa
1.Những di vật được tìm thấy tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Óc Eo – Ba Thê
Qua tìm hiểu và khi trực tiếp tham quan, tôi được biết các nhà khảo cổ đã phát hiện tại Óc Eo – Ba Thê rất nhiều loại hình di tích quan trọng. Nổi bật là các công trình kiến trúc cổ như đền, tháp, hồ và giếng nước, được xây dựng bằng gạch và đá, cho thấy sự đầu tư và tổ chức bài bản của một đô thị xưa.
Bên cạnh đó là hàng loạt di vật phản ánh đời sống cư trú và sinh hoạt của cư dân Óc Eo cổ, từ đồ gốm, đồ trang sức bằng vàng, thủy tinh, đến đá quý. Những hiện vật này hiện được lưu giữ và trưng bày tại khu di tích, giúp người xem hình dung rõ hơn về một cộng đồng từng có đời sống kinh tế, thủ công và giao thương rất phát triển.
Đi giữa khu di tích, nhìn những dấu tích còn sót lại, tôi mới thấy rõ vì sao Óc Eo từng được xem là một đô thị cổ phồn thịnh của vùng đất Nam Bộ xưa.
2.Các bức tượng thần cổ xưa đại diện cho phong tục tín ngưỡng một thời
Một điểm khiến tôi ấn tượng mạnh là các tượng thần cổ được khai quật và phục dựng tại khu di tích, tiêu biểu như thần Vishnu, thần Shiva. Các bức tượng được tạc bằng đá, đường nét chạm khắc khá tinh xảo, cho thấy trình độ nghệ thuật và đời sống tâm linh phát triển của cư dân Óc Eo.
Theo những gì tôi tìm hiểu, cư dân Óc Eo xưa sinh sống chủ yếu ven kênh rạch, phát triển mạnh về nông nghiệp và thương nghiệp, đồng thời có sự giao thương đường thủy và hàng hải với nhiều khu vực khác. Chính sự giao thoa đó đã tạo nên một đời sống tín ngưỡng đa dạng, được thể hiện rõ qua các hình tượng thần linh còn lưu dấu đến ngày nay.
Đứng trước những bức tượng cổ ấy, tôi có cảm giác như đang chạm vào một phần niềm tin và tinh thần của người xưa, rất trầm lắng mà cũng đầy chiều sâu.
Một vài lưu ý nhỏ
- Thời tiết: An Giang nắng khá gắt, bạn nên đi sớm ngay lúc mở cửa để đỡ mệt, nhất là khu B giữa đồng trống.
- Trang phục: Mặc đồ lịch sự vì đây là khu di tích tâm linh – khảo cổ. Nhớ mang theo nước uống vì khu tham quan rộng, đi bộ khá nhiều.
- Lưu ý chung: Thông tin giờ mở cửa và liên hệ được ghi nhận tại thời điểm mình ghé. Nếu đi vào lễ, Tết, bạn nên gọi trước để chủ động lịch trình nhé.
Kết Luận
Với tôi, Óc Eo – Ba Thê là nơi để đi chậm lại, nhìn lại những dấu vết xưa còn nằm giữa núi non và đồng ruộng An Giang. Không ồn ào, không náo nhiệt, nhưng đủ để thấy lịch sử ở rất gần, chỉ cần mình chịu dừng lại và cảm nhận. Đón xem ĐI ĐÓ ĐI ĐÂY ‘S để cùng khám phá thêm nhiều điểm đến và những trải nghiệm du lịch hay ho khác nhé!
Phụ trách nội dung tại didodidays.com mảng kinh nghiệm du lịch. Giúp cho mọi người có thêm những kiến thức để chuẩn bị đi những địa điểm mà mình thích. Theo dõi mình tại Facebook và Tiktok nhé